Anadolu’da gelişen Türk yazı dilinin ve millî edebiyatın mimarlarından olan Yûnus Emre’nin, 1240-1241 yılında doğduğu düşünülmektedir. Hayatının ilk dönemlerini bugünkü Aksaray’ın Ortaköy ilçesine bağlı Sarıkaraman’da (Sarıköy) çiftçilik ve harratlık (çıkrıkçılık) yaparak geçirmiştir. Kıtlık döneminde buğday istemek üzere yanına gittiği Hacı Bektaş Veli’nin yönlendirmesiyle Taptuk Emre’ye intisap etmiştir. Şiirlerinden ve Vilâyet-nâme’deki ifadelerden evli olduğu anlaşılan Yûnus, birden fazla çocuğunu muhtemelen vebadan kaybetmiştir. Kösedağ Savaşı’ndan sonra başlayan Moğol hâkimiyetine karşı oluşan cephede yer aldığı anlaşılan Yûnus, beraber hareket ettikleri Ahiler ve Türkmenlerin üzerindeki baskı artmaya başlayınca onlarla birlikte memleketinden ayrılarak batıdaki ahi yerleşimlerine göçmek zorunda kalmıştır. Bu yolculuk esnasında Şeyh Edebâli’nin de Yûnus’un yanında olduğu anlaşılmaktadır. Hâlen bu bölgede tesadüf edilen Yûnus makamları bu yolculuğun izlerini barındırmaktadır. Şiirlerinden birinde Türkistan’a (Orta Asya) da gittiğini ima eden Yûnus’un Dîvan dışında Risâletü’n-Nushiyye adlı tasavvufî bir mesnevisi bulunmaktadır. Yûnus Emre, 82 yaşındayken 1320-21 yılında vefat etmiştir; kabrinin nerede olduğu bilinmemektedir.