Page 20 - VakıfBank Kültür Yayınları - Kitap Özetleri
P. 20

Safevilerin Gerilemesi ve

                                      Isfahan’ın Düşüşü


                TARİH                 Rudi Matthee








                                                                 Eser Adı: Safevilerin Gerilemesi ve
                                                                 Isfahan’ın Düşüşü

                                                                 Yazar: Rudi Matthee
                                                                 Dizi Adı: Tarih
                                                                 İlk Basım Tarihi: Ağustos 2026

                                                                 Sayfa Sayısı: 376

                                                                 Kitap Boyutları: 15.5 cm x 24 cm



                                                                 Arka Kapak Yazısı

                                                                 Tarihçiler, Safevi İmparatorluğu’nun gerileme ve çöküşünü
                                                                 imparatorluğun son asrındaki siyasî durgunluk, saraydaki
                                                                 yozlaşma ve ahlaki çözülmenin kaçınılmaz sonucu olarak
                                                                 değerlendirmiştir. Rudi Matthee bu yerleşik anlatıya
                                                                 karşı çıkıyor. Safevilerin gerilemesi ve çöküşü doğrusal
                                                                 bir hikâye değil; coğrafi kırılganlıklar, aşiret yapıları,
                                                                 sınırlı ekonomik imkânlar, saray siyaseti, taşra güçleri ve
                                                                 askerî-mali tercihler arasındaki hassas dengelerin bir kriz
                                                                 anında köklü değişimlere yol açtığı karmaşık bir süreçtir.
                                                                 Safevi düzeni, merkezî ve yekpare bir yapıdan ziyade
                                                                 sürekli müzakere edilen kırılgan ittifaklar ağıydı. Bu ağ, on
                                                                 yedinci yüzyılın sonlarına doğru siyasal birliği sürdürme
                                                                 kapasitesini kaybetti ve imparatorluk parçalanmaya
                                                                 başladı.  Sarayına  kapanan  ve  giderek  taşradan  kopan
          Kısa Özet                                              şah, merkez ile eyaletler arasındaki bağların zayıflaması,
                                                                 ordunun ihmal edilmesi, kısa vadeli para politikaları,
          Safevilerin Gerilemesi ve Isfahan’ın Düşüşü, Rudi      hizipçilik ve yolsuzluk karşısında etkisiz kalan yönetim,
          Matthee’nin Safevi çöküşünü yerleşik yozlaşma anlatısının   zaten mevcut olan yapısal sorunları derinleştirdi. Safevi
          dışına çıkarak yeniden ele aldığı bir çalışmadır. Matthee’ye   İran’ı,  sınırlarını  Osmanlı  ve  Afgan  baskılarına  karşı
          göre gerileme doğrusal bir hikâye  değil; coğrafi      savunamayacak kadar zayıflamış bir askerî yapıyla, krizi
          kırılganlıklar, aşiret yapıları, sınırlı ekonomik imkânlar,   idare edemeyen bir merkezî idare arasında sıkışıp kaldı.
          saray siyaseti, taşra  güçleri ve askerî-mali tercihler   Afgan kabilelerinin 1722’de Isfahan’a girmesi, bu  uzun
          arasındaki hassas dengelerin bir kriz anında köklü     birikimin dramatik sonucuydu. Safevilerin Gerilemesi ve
          değişimlere yol açtığı karmaşık bir süreçtir. Safevi düzeni,   Isfahan’ın Düşüşü, Safevi çöküşünü  basit bir yozlaşma
          sürekli müzakere edilen kırılgan bir ittifaklar ağıydı ve on   anlatısına indirgemeden, devlet, toplum, ekonomi ve
          yedinci yüzyılın sonlarına doğru siyasal birliği sürdürme   askerî yapı arasındaki tarihsel kökleri olan gerilimler
          kapasitesini yitirdi.                                  üzerinden yeniden kurguluyor. Böylece yalnızca Safevi
                                                                 hanedanının sonunu değil, İran tarihinin müteakip iki
                                                                 asrını belirleyecek krizler döneminin kökenlerini anlamak
                                                                 için de bir çerçeve sunuyor.

                                                                                                                   5
   15   16   17   18   19   20   21   22   23   24   25